Σύντομο Ιστορικό

Το Σπουδαστήριο Πολεοδομικών Ερευνών (ΣΠΕ) είναι το αρχαιότερο Εργαστήριο της Σχολής Αρχιτεκτόνων, ιδρύθηκε το 1964 και είχε επικεφαλής του τον ιδρυτή του Καθηγητή Αντώνη Κριεζή (μέχρι το 1968),τον Καθηγητή Αθανάσιο Αραβαντινό (από 1969 έως 1994) , τον Καθηγητή Γεώργιο Σαρηγιάννη (από 1994 έως 2007) και την Καθηγήτρια Πολυξένη Κοσμάκη (από 2007 έως 2010) και τον Καθηγητή Δημήτρη Ν. Καρύδη (από 2011 έως 2015).

Από το 2016 την Διεύθυνση του Σπουδαστηρίου έχει ο Καθηγητής Κωνσταντίνος Σερράος.

Στη μακρά αυτή πορεία του το ΣΠΕ λειτούργησε ως Ερευνητικό Κέντρο, με σκοπό την εκπόνηση πρότυπων ερευνών για λογαριασμό Δημοσίων Φορέων με ακτινοβολία που ξεπέρασε σύντομα τα στενά όρια της Σχολής Αρχιτεκτόνων. Σε μια εποχή όπου η έρευνα σε ζητήματα ερμηνείας των διαδικασιών παραγωγής του κτισμένου χώρου (οποιασδήποτε κλίμακας) ήταν (πανεπιστημιακά) ελάχιστα προωθημένη, το ΣΠΕ εισήγαγε νέες, καινοτόμες , κατευθύνσεις, μετεκπαιδεύοντας ταυτόχρονα και στελέχη του Δημοσίου.

Την ίδια στιγμή, η συνεργασία του ΣΠΕ με φορείς και οργανισμούς άμεσα σχετιζόμενους με τον Δημόσιο Τομέα, προίκισε αντίστοιχα κέντρα λήψης αποφάσεων με πολύτιμες υποδείξεις / κατευθύνσεις παρεμβάσεων, που είχαν στόχο την ανάπτυξη, με την ευρύτερη έννοια, αλλά και τη βελτίωση του κτισμένου περιβάλλοντος. Στην κατηγορία αυτή εντάσσονται έρευνες, οι οποίες ολοκληρώθηκαν πριν το 1980, όπως εκείνες για την Ήπειρο – Θεσσαλία, την Πελοπόννησο , την Ανδρίτσαινα, την Καλαμάτα, την Πεντέλη, κ.α., αλλά και η ‘Έρευνα Πολεοδομικών Προτύπων’.

Παράλληλα, το ΣΠΕ συνδέεται άμεσα και με την Εκπαίδευση που διεξάγεται από τον Τομέα στα πλαίσια της Σχολής, παρέχοντας υλικό, στοιχεία, ερευνητικές εργασίες κ.α. που χρησιμοποιούνται και ως εκπαιδευτικό υλικό στα οικεία μαθήματα.

Τομείς Δραστηριοποίησης

• Πολεοδομική ανάλυση (1):  καταγραφή υπάρχουσας κατάστασης κτισμένου χώρου
• Πολεοδομική ανάλυση (2): οικονομικές και κοινωνιολογικές διαστάσεις αστικού περιβάλλοντος
• Αστικός σχεδιασμός (1): εφικτότητα/σκοπιμότητα αστικών παρεμβάσεων
• Αστικός σχεδιασμός (2): δυνατότητες αναπλάσεων υποβαθμισμένων αστικών περιοχών
• Αστικός σχεδιασμός (3): πρότυπα βιοκλιματικού/περιβαλλοντικού σχεδιασμού
• Χωροταξική ανάλυση και Χωροταξικός σχεδιασμός: εφικτότητα/σκοπιμότητα παρεμβάσεων σε επίπεδο Δήμου/Περιφέρειας, στη βάση αναπτυξιακών προτύπων

Επιλεγμένα ερευνητικά αποτελέσματα:

Από την πρόσφατη δραστηριότητα του Σπουδαστηρίου Πολεοδομικών Ερευνών αξίζει να σημειωθεί η «Ερευνητική και Επιστημονική υποστήριξη του Τεχνικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος κατά τη διαδικασία εκπόνησης του Ειδικού Πολεοδομικού Σχεδίου για την πυρόπληκτη περιοχή «Μάτι» Αττικής».

Το όλο έργο έχει σκοπό την προώθηση και εφαρμογή ενός σύγχρονου και καινοτόμου πολεοδομικού σχεδιασμού με ιδιαίτερη έμφαση, σε αρχές της βιώσιμης χωρικής ανάπτυξης, της προστασίας του περιβάλλοντος, της αποτελεσματικής προστασίας από φυσικές καταστροφές, της βιώσιμης αστικής κινητικότητας, και της επίτευξης μιας κατά το δυνατόν ανθεκτικής πόλης σε βάθος χρόνου.

Παράλληλα, σημαντικό στόχο αποτελεί η διατύπωση γενικεύσιμων συμπερασμάτων, ποιοτικών κατευθύνσεων και τεχνικών οδηγιών για αυτού του τύπου τον χωρικό σχεδιασμό.

Περαιτέρω, ενδιαφέρον παρουσιάζει το ερευνητικό έργο για την Υποστήριξη του Δήμου Σπάρτης, για την ωρίμανση των διαδικασιών σχεδιασμού ανάπλασης της πόλης της Σπάρτης.

Το όλο αυτό ερευνητικό έργο στοχεύει στη συγκρότηση μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής για τη χωρική ανάπτυξη της ευρύτερης Σπάρτης με ιδιαίτερη έμφαση στην πολεοδομική ανάπλαση της κεντρικής περιοχής της, σε συνδυασμό και με την παράλληλη προώθηση πολιτικών βιώσιμης αστικής κινητικότητας.

Τέλος, ιδιαίτερη αναφορά αξίζει να γίνει στο ερευνητικό έργο για την Πολεοδομική και χωρική υποστήριξη του προγράμματος αναβίωσης της Βαμβακούς, τόπου καταγωγής του Σταύρου Νιάρχου.

Το όλο έργο έχει σκοπό την υποστήριξη της ΚΟΙΝΣΕΠ που έχει συσταθεί με ειδικό σκοπό την αναβίωση του οικισμού, σε ζητήματα αναγνώρισης και ανάλυσης του δομημένου και ευρύτερου φυσικού χώρου, καθώς επίσης και στη διαμόρφωση μιας χωρικής αναπτυξιακής στρατηγικής για την επίτευξη ενός οικιστικού «προτύπου» που θα βασίζεται στην αυτάρκεια, την εξωστρέφεια και την ενεργό συμμετοχή των πολιτών.